Mấy nay mình đọc thấy thông tin rằng AI sắp được giảng dạy cho học sinh tại Trường trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong (trường mình học ngày xưa), mình cũng thấy vui vui. Nhưng đi dạo quanh thì thấy có vẻ nhiều bạn vẫn cảm thấy AI là một cái đó rất cao siêu và chỉ có những công ty siêu to khổng lồ như Facebook, Apple, Google… mới có thể làm được. Ồ không, AI thiệt ra gần gũi lắm, chỉ là chữ này đang bị thổi phồng lên mà thôi, anh em bình tĩnh.
Trước hết, bản chất của AI thực ra là toán thôi chứ không phải là cái gì đó quá xa lạ. Nếu anh em nào ngày xưa từng học xác suất thống kê, từng học giải tích, từng học các môn toán cao cấp, làm toán với ma trận… thì anh em cũng đang làm việc phần nào với nền tảng của AI rồi đấy. AI cũng chẳng mới, từ ngày xưa người ta đã làm được AI cho game (người đánh với máy). Machine learning là một phân nhánh của AI, đây cũng là một từ mà người ta thường nói về nó, anh em có thể đọc thêm về AI vs Machine Learning vs Deep Learning trong bài viết này.
Mục tiêu cuối cùng của AI là có thể tự động hóa được chính xác hoặc gần chính xác những thứ mà con người phải làm lặp đi lặp lại, hoặc tìm ra những nguyên tắc mà con người không thể làm nổi nếu làm thủ công (do khối lượng công việc quá lớn).
Ngày xưa, để làm AI thì đúng là khó, vì bạn phải làm tất cả mọi thứ từ đầu. Từ việc tìm ra thuật toán, code thuật toán đó cho máy chạy được, tìm dữ liệu, xử lý dữ liệu, đưa vào huấn luyện mô hình, chạy dự đoán… Đây là việc cần nhiều sức, nhiều não và nhiều thời gian, tiền bạc.
Nhưng khoảng từ năm 2010 đến nay, AI đã trở nên đơn giản hơn nhiều nhờ sự phát triển của các bộ thư viện mở hoặc miễn phí để ai cũng có thể đưa thuật toán AI vào các hệ thống máy tính của họ. Các bộ thư viện này tiết kiệm nhiều thời gian cho việc phát triển các ứng dụng AI, đồng thời giúp những người không chuyên sâu về AI cũng có thể làm được ứng dụng về AI. Thậm chí Google, Amazon còn có những dịch vụ cloud để những ai không biết gì về AI cũng có thể tạo ra ứng dụng AI nữa kìa.
Một số thư viện dùng cho AI, machine learning. Dễ học cho người mới thì có scikit learn, Tensorflow của Google cũng khá là mạnh mẽ, trong ảnh thiếu Torch của Facebook cũng đang được nhiều người quan tâm
Tất nhiên, nếu bạn vừa hiểu sâu về AI, mà lại vừa tận dụng được các công cụ có sẵn, thì bạn sẽ giỏi hơn những người không biết gì đi dùng cùng công cụ giống như bạn. Đó cũng là lý do vì sao các data scientist thực thụ đang được trả lương rất cao. Giống như việc sửa cái máy tính thì anh em nào cũng làm được, nhưng đụng tới sâu bên trong máy bao gồm mainboard, chip này kia thì anh em phải mang ra cho chuyên gia xử lý chứ đâu thể tự làm.
Và những thứ này đang tạo ra giá trị thật sự. Một số công ty mình đang dùng sử dụng AI để dự đoán xem khách hàng than phiền cái gì để phản hồi lại cho khách sớm nhất có thể, tăng độ hài lòng của khách. Một số đơn vị khác mình biết thì dùng AI để đơn giản hóa trải nghiệm dùng sản phẩm online, hay một số khác thì dùng AI để dự đoán xem họ nên đầu tư vào mảng nào thì có lời… Ứng dụng của AI là rất rộng, và tùy vào trường hợp của từng công ty mà nó sẽ tạo ra những giá trị khác nhau. Có công ty thì sống hoàn toàn bằng AI, có công ty thì Ai sẽ giúp họ tăng giá trị và trải nghiệm…
Và AI cũng không phải là thánh, nó không thể giải quyết được mọi thứ. Con người vẫn còn đóng vai trò cực kì quan trọng. Nếu không có con người thì làm gì có data để máy nó học, nếu không có con người thì ai đem áp dụng kết quả của AI vào kinh doanh, vào vận hành… Làm ra thuật toán AI chưa xong, đưa nó áp dụng vô và tạo ra lợi ích mới là cái khó.
Quay trở lại với vụ dạy AI cho học sinh cấp 3, thật ra vụ này cũng không phải quá cao siêu đâu, nhất là với các trường chuyên như Lê Hồng Phong. Các chương trình về toán sẽ bổ sung thêm những hạng mục cần sử dụng cho AI, giải thích cho học sinh biết cái phép toán này sẽ được dùng cho AI như thế nào, hướng dẫn các bạn học sinh bắt đầu viết code những thuật toán AI đơn giản… Việc ứng dụng vào scale lớn cho doanh nghiệp là một chuyện khác, từ từ các bạn sẽ tiếp cận tới. Cứ dạy cái nền tảng cơ bản trước, cũng chỉ là toán thôi mà.
Chưa kể là mấy bạn nhỏ bây giờ giỏi lắm, mấy ông già như anh em chúng ta không giỏi bằng đâu. Cái này nói thật 😀 Team mình toàn mấy bạn nhỏ nhỏ kiểu sinh năm 1997 trở đi và các bạn đã làm ra được những thứ rất đáng kinh ngạc. Các bạn nhanh nhạy, có tư duy tốt, chịu khó tìm hiểu, nhiều bạn nhà vừa có điều kiện mà lại vừa giỏi nữa chứ nên lại càng phát triển bản thân mạnh hơn… Còn nếu anh em chưa từng thấy các bạn nhỏ giỏi thì cũng không sao, đời luôn có người this người that mà, tuổi nào cũng thế thôi.
Việc dạy AI cho học sinh cấp 3 là hoàn toàn khả thi, quan trọng là chương trình phù hợp và giảng dạy cho đúng những người ham thích học thì sẽ thành công.
Không liên quan nhưng trong ảnh đầu bài là hai em gái làm AI ở Tinhte.vn, người ta tạo engine dự đoán tag và dự đoán chuyên mục cho tính năng post bài của Tinh tế, cũng như thuật toán trong trang Tinhte.vn/feed. Mình thì không làm nhiều về AI, biết thôi, mình làm về data engineering nhiều hơn 😀
Nguồn: Tinhte.vn